May 18, 2019

Hazara Rama Devasthana - part 2

..continued from Hazara Rama Devasthana - part 1

Hazararama Devasthana as seen from backside. The Shikhara dominates this view. Chalukyan temple Shikharas are made of stone but Vijayanagara temple designers preferred brick and mortar crowns. Probably logistics and ease of handling were the reasons. Bricks would be manufactured at construction sites itself, so lesser transportation. Bricks being smaller and lighter, the need for equipment and manpower to haul heavy material is eliminated. Builders had cut down construction costs. Technological changes and cost cutting continued to the point where stones were used only in the foundation.

In the temple backyard is a Kalyana Mantapa, a water tank and canal system. The Kalyana Mantapa is built on a platform and besides it is a long pillared hall which could be used as a lodge or dining hall. Water was supplied to the front of the temple using the canals.

Besides the Hazara Rama temple is another temple, smaller in size, dedicated to a Devi. The smaller temple's Shikhara condition is better.

A closer look at the walls.

This looks like a flower vase with some kind of flora in it. Check out the humanoid figures.. a goddess with four arms, a bearded man doing Namaskara and a man with pot belly standing on one leg. Interesting sculptures. Wish I'd paid closer attention to them around the temple.

Grandeur in Garbhagudi drain pipe. The holy mixture of water, milk, honey, etc. flowing out from the deity can't be let out in a simple manner.

Warriors engaged in a battle. Three arrows are flying out towards the warrior standing on the ground. No idea who these images depict.

Another battle scene. Two warriors are being shot at.

That's the facade of Devi temple.. simple but elegant.

Turning our attention back to Hazara Rama temple, you get to see more scenes from Ramayana such as king Dasaratha giving the divine kheer to his queens Kaushalya, Sumitra and Kaikeyi; Dasartaha with his four sons; Rama, Sita and Lakshmana in exile; and other events.

This is the portico over the northern door. Notice the wood-work like canopy. Such design can be seen in Chalukyan Mahadeva Devasthana, Itagi. The pillars have sculptures of Bala Krishna i.e. Krishna as a young boy eating stolen butter and slaying the snake demon Aghasura. On the wall to the right is a scene of Lakshmana mutilating Shoorpanaki.

At the top of this wall two panels depict the Vanara army marching over the stone bridge across the sea, towards Lanka. The second layer from the top shows Shoorpanaki eyeing Rama as Lakshmana watches her. The lowest layer shows the scene of Dasaratha performing a Yagna to beget sons, receiving the divine kheer from Agni and he distributing the kheer to his three wives. Many of the stories / events have repeated. Nothing wrong with it, just an observation.

A closer look at monkey army on Rama Sethu, fishes in the sea shown so nicely. Also the scene of Shoorpanaki, Rama, Sita and Lakshmana.

A collage of a voluptuous woman, chained elephant and a sculptor's outline of a flower on a column.

Images of Krishna.. eating butter as a kid and as Muralidhara.

These are some of the sculptures that caught my eye, there could hundreds that escaped. Do see it with your own eyes, once at least.
.........

May 11, 2019

Hazara Rama Devasthana - part 1

August 13, 2017
This was the first day of our two-day Hampi tour. We started the tour early morning from the Queen's Bath followed by the Zenana Enclosure, Elephant Stables, Guards Quarters, Pan Supari Bazar and then Hazara Rama temple. This is one of the most visited temples of Hampi. The name "Hazara Rama" roughly translates to "Thousand Rama" which signifies the dedication to Rama or stories from Ramayana. The temple was built in the XV Century CE during the rule of Devaraya. This was the ceremonial temple for Vijayanagara royal family.

A tourism board planted close to the temple entrance describes this monument as follows.
The Hazararama temple is the only temple situated in the core zone of the royal enclosure between the residential and ceremonial enclosures. Dedicated to Vishnu in his aspect as Lord Rama, the 15th Cenury temple, is the finest example of compact Dravidian Vimana type of temple, in plan it has sanctum, vestibule, pillared dance hall, with an entrance porch to the north and south. The eastern porch is extended into an elegant pillared pavilion. There is a shrine for the goddess to the north which is also elegantly sculpted.
The temple is known for its sculpted friezes depicting the Ramayana, in three tiers, running all around the main shrine and narrative sculptures of the Lava-Kusha story on the Devi shrine. It is because of this the temple was evidently called the Hazara Rama, in addition, the temple is also known for the narrative sculptures of the Bhagavata, especially of Bala Krishna and the sculpted polished pillars of the Mahamantapa (main hall). It was undoubtedly, the temple of the royal patronage.

This is the temple's outer walls which portrays Mahanavami and Holi celebrations. Dancers, musicians, general public, soldiers with military elephants and horses participating in a grand procession. This is the eastern wall..

..the wall continues, so does the procession. The wall top cylindrical blocks has special characters.. mostly musicians and dancers.

This is the corner where the eastern wall meets the northern wall.

The northern wall is much longer and has a gateway at the midpoint.
Coming back to the temple entrance.. on the right hand side is this group of images. An archer shooting a wild boar, his arrow is about to pierce the beast. I feel strange seeing this because boar is a major element in Vijayanagara emblem. Also there's a female archer in pursuing a deer. Then there's a couple, the plump one is dancing while the other one is holding a serpent. The last image is the most interesting.. two bodies and one head. You can see a bull on the left and an elephant on the right with a common head. That's an interesting imagination.

Here we have images of women engaged in various activity and Hoysala logo. The woman in the middle is holding a long serpent in her hands while a smaller one hangs around her neck. Going by her figure she must be in her youth. Her hair is tied in a bun, so it was a fashion back then. In fact the other women also have their hair tied in buns.

As we step into the temple premises, on the right hand side are these sculptures. The two images must be depicting princesses.. one seems to be testing an arrowhead and the other one is seated on a diwan communicating with a parrot.

That's the gateway opening into the temple courtyard. The sculpted piece in the courtyard seems like a Shikhara cap-stone. For some reason, the originally open gateway Mantapa has been covered with slabs.

Now the main temple itself.. the Mukhamantapa is grand and spacious. The Mantapa is crowned with stucco work depicting Vishnu, Laxmi and other legendary characters.

Like most temples, Hazararama temple also has a meter high platform which can be climbed using these steps flanked by a pair of imaginary creatures.

Scenes from Ramayana and pillars decorate the front walls flanking the main entrance. The pillar tops have lotus in full bloom.

The other side of the door has three-axle chariots. The chariots on the right seems to be King Dasaratha's, looks like he's riding the vehicle with his three queens.

This wall shows Garuda and Hanuman individually. Between the two pillars is the scene from Ravana's court where Hanuman is seated on his coiled tail. Then there's Sita pointing out to the golden deer to Rama. Indeed, this temple is designed to exude Ramayana.

For a temple this grand, the main door frame is quite simple. This is the Sabhamantapa which is connects to the Garbhagudi and has three doorways. At the center of the hall is the Nrutyamantapa which is square in plan, has four exquisitely sculpted pillars of black stone. The mantapa has a circular dance stage. The circular dance stage has remained same through the ages from Chalukya to Vijayanagara.

The pillars side by side.. similar in design but each are unique.

This is the southern entrance. The northern entrance is similar.

Some key events from Ramayana.. Rama learning archery, Rama stringing Pinaka, Ravana and Anjaneya in a conversation, and so on.

Rama shooting an arrow through seven Sala trees is one event I can identify here.

This is southern wall. The ribbed level is one of the eye-catching parts of this temple.

This is a creation of a master craftsman. Looks like a complex piece of jewelry.

So far we have covered just the entrance and main temple. Within the complex there's another temple and two more halls for conducting ceremonies. We'll see them in the following post.. Hazara Rama Devasthana - part 2.
.........

May 4, 2019

ಬೀದರ್ ಕಿಲ್ಲಾ

ಬೀದರಿನ ಇತಿಹಾಸ ತುಂಬಾ ಹಳೆಯದು. ಬೀದರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಿದಿರು (Bamboo) ಇಂದ ಬಂತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಮೊದಲು ಬಿದಿರಿನ ಕಾಡಿತ್ತು  ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬೀದರ್ಕೋಟೆ  ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದು ಬೀದರ್ ಎಂದಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩, ೨೦೧೮ ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೀದರ್ ಕೋಟೆ ನೋಡಲು ಹೊರಟೆವು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಹೋದರೆ ಬಿಸಿಲಿರುವದಿಲ್ಲ ಆರಾಮಾಗಿ ಸುತ್ತಾಡಬಹುದೆಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇಗನೆ ಬಿಟ್ಟೆವು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದ ನಂತರ ತಿಳಿಯಿತು ಕೋಟೆ ಒಳಗೆ ಹೋಗಲು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಈಗ ಸಮಯವನ್ನು ಗೊತ್ತು ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೯ ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ ೫ ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಕೋಟೆ ನೋಡಲು ಅನುಮತಿ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೇರೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ ಚೌಖಂಡಿ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಮರಳಿ ಬಂದು ಕೋಟೆ ನೋಡೋಣವೆಂದು ಹೊರಟೆವು. ನಾವು ಮರಳಿ ಬಂದಾಗ ಸಮಯ ಸುಮಾರು ೧೦ ಗಂಟೆ ಆಗಿರಬಹುದು. ಅಷ್ಟೋತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಸೂರ್ಯ ಮೇಲೇರಿದ್ದರಿಂದ ಬಿಸಿಲು ಏರುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲು ವಾಹನಗಳನ್ನು ಒಳಗಡೆ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು ಆದರೆ ಈಗ ಬಿಡುವದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರನ್ನು ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಬೀದರ್ ಕೋಟೆ ನೋಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆವು.
ಕೆಳಗಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವದು ಬೀದರ್ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ. ಈ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬೋರ್ಡ್ ನೇತಾಡುತ್ತಿರುವದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬೀದರ್ ಕೋಟೆ ನೋಡಲು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದವರೆಗೆ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ನೋಡಬಹುದೆಂದು ಆದರೆ ನಾವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬಂದಾಗ ೯ ಗಂಟೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ವಾಕ್ ಗೆ ಅನುಮತಿ ಇದೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗಲ್ಲ ಎಂದು ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಒರಟಾಗೆ ಹೇಳಿದ್ದ. ನನಗೆ ಇಲ್ಲದ ಕೋಪ ಬಂತು. ಅವನಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಹೇಳಿ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದೆವು. ನನಗಾಣಿಸಿದಂತೆ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಚೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟರೆ ಸಾಕು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೋಟೆಯ ಹೊರಬದಿ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂದಕವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೋಟೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೊದಲನೇ ಹಂತ ಇದು. ಈ ಕಂದಕದಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿ ಮೊಸಳೆಗಳನ್ನ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನು ಬೀದರ್ ಆಳಿದ ರಾಜಮನೆತನದ ಕುರಿತು ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಬೀದರಿನ ಇತಿಹಾಸ ನಮ್ಮನ್ನು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ.೨೩೦ ಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಶಾತವಾಹನ ರಾಜಮನೆತನ ಆಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಬೀದರನ್ನು ಕದಂಬ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಕಲಚೂರಿಯರು, ಕಾಕತೀಯರು ಆಳಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೭೦ ರಲ್ಲಿ ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವರು ಕಾಕತೀಯರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಬೀದರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೊರೆ ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ ಖಿಲ್ಜಿಯಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೧೭ ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋತ ಯಾದವರು ಬೀದರನ್ನು ಸುಲ್ತಾನರ ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ನಂತರ ಮೊಹಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಕ್ ನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಬೀದರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೪೭ ರಲ್ಲಿ ತುಘಲಕ್ ನ ರಾಜ್ಯಪಾಲನಾದ ಹಸನ್ ಗಂಗೂ ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಬೀದರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೀದರ್ ಬೆಳೆಯಿತೆಂದು ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.

ಎಲ್ಲ ಕೋಟೆಗಳಂತೆ ಈ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶವು ಕೂಡ ಅಂಕು ಡೊಂಕು ದಾರಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಮುಂದೆ ಎರಡನೇ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೋಟೆ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಎರಡನೇ ಹೆಜ್ಜೆ. ಎರಡನೇ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಚಿಕ್ಕ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹಾಗೂ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿಯೇ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ದ್ವಾರಪಾಲಕ ಅಥವಾ ಸೈನಿಕನ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಕೋಟೆ ತುಂಬಾ ಹಳೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಈಗಲೂ ಕೋಟೆಯು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಸಜ್ಜಿತವಾಗೇ ಇದೆ.

ಎರಡನೇ ಬಾಗಿಲನ್ನು ದಾಟಿ ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ ಅದೇ ಅಂಕು ಡೊಂಕು ದಾರಿ ಮುಂದುವರೆದು ಎರಡು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕೋಟೆ ಕಾಯಲು ಕಾವಲು ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಆ ಎರಡು ಬದಿಯ ಗೋಡೆಗಳಾಚೆ ಕಂದಕವನ್ನು ಮೂರೂ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟೆ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಈ ವಿಧಾನ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಗಣನೀಯ.

ಕಾವಲು ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ ಕಾಣುವ ಕಂದಕದ ಚಿತ್ರ. ಕಂದಕದ ಈ ಮೂರೂ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರೊಳಗೆ ಮೊಸಳೆಗಳಂತಹ ಜಲಚರಗಳನ್ನು ಕೋಟೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಾಕಲಾಗಿತ್ತು.

ಬಹಮನಿ ರಾಜನಾದ ಅಲ್ಲಾ-ಉದ್-ದಿನ್ ಬಹಮನಿ ಬೀದರ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೪೨೯ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಗುಲ್ಬರ್ಗದಿಂದ ಬೀದರ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ೧೪೫೩ ರಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿದ್ವಾಂಸ ಹಾಗೂ ಪರ್ಷಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾದ ಮಹಮದ್ ಗವಾನರು ಬಿದರಿಗೆ ಬಂದು ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಮಹಮದ್ |||  ನ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದರು ಕೂಡ.ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನ ವಿಜಯನಗರದಿಂದ ಗೋವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು, ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಯಿತು, ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಾದವು , ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿತು, ಎಷ್ಟೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮಹಮದ್ ಗವಾನನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು, ಮದ್ರಸ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು, ಈ ಎಲ್ಲ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಗವಾನನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು ಮೂಡಿ, ಗವಾನ ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಬಂದು ಎಲ್ಲ ಆಡಳಿತವು ಆತನಲ್ಲಿಯೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದು, ಆತನ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಒಳಸಂಚು ಮಾಡಿ, ಒಂದು ಖಾಲಿ ಪುಟದ ಮೇಲೆ ಗವಾನನ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಒರಿಸ್ಸಾದ ರಾಜನಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಅದನ್ನು ಸುಲ್ತಾನನ ಕೈ ಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸುಲ್ತಾನ ಕುಡಿದ ಮತ್ತಿನಲ್ಲಿ ೧೪೮೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೫ ರಂದು ಮಹಮದ್ ಗವಾನನ ಶಿರಚ್ಛೇದನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ತಾನು ಮಾಡಿದ್ದು ತಪ್ಪೆಂದು ಅರಿತು ಅತೀವ ಕುಡಿತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ತಾನು ಸಾವಿಗೀಡಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಮಹಮದ್ ಗವಾನನ ಸಾವಿನ ೧೦ ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತುಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುರಿದುಹೋಯಿತು. ೧೪೯೦ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ, ಅಹಮದ್ ನಗರನ ನಿಜಾಮ್ ಶಾಹಿ, ಆಚಲ್ಪುರ್ ಗವೀಲ್ಗಡ್ ನ ಬೇರಾರ್ ಶಾಹಿ / ಇಮಾದ್ ಶಾಹಿ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡರು. ಉಳಿದ ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಆಗಿನ ಮಿರ್ ಜುಮ್ಲಾ ಆಗಿದ್ದ ಕಾಸಿಂ ಬರೀದ್ ನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು. ಮಹಮೂದ್ ಶಾಹ್ ಬಹಮನಿ ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ೧೫೧೮ ರಲ್ಲಿ ಮಹ್ಮುದ್ ಷಾ ಬಹಾಮಾನಿ ಮರಣದ ನಂತರ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಗೋಲ್ಕೊಂಡಾದ ಕುತುಬ್ ಷಾ ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅಮೀರ್ ಬರಿದ್ ಅವರು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬೀದರ್ ರಾಜರಾದರು ನಂತರ ಬೀದರ್ ಬರಿದ್ ಶಾಹಿಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು.

ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ಐದು ರಾಜವಂಶಗಳನ್ನು ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೀದರ್ ಅವರ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಐವರು ಪರಸ್ಪರರ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ೧೫೬೫ ರವರೆಗೆ ವಿಜಯನಗರವು ಪ್ರಬಲವಾಯಿತು. ಇದನ್ನರಿತ ಐದು ಮನೆತನಗಳು ಒಂದಾಗಿ ವಿಜಯನಗರವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು ಮತ್ತು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದವು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯುತ ಮನೆತನವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಮತ್ತು ೧೬೧೯ ರಲ್ಲಿ ಬರೀದ್ ಶಾಹಿ ಮನೆತನದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವದರ ಮೂಲಕ ಬೀದರ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಬೀದರ್ ಕೋಟೆಯ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ದಾಟಿ ಒಳಗೆ ಹೋದ ನಂತರ ಎಡಗಡೆ ನಮಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಟ್ಟಡ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಹೋಗದಂತೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬಿಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಎದಿರುಗಡೆಯೇ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ನೋಡಬಹದು. ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಮತ್ತು ಬರೀದ್ ಶಾಹಿಗಳ ಕಾಲದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ, ಕತ್ತಿಗಳು, ಬಂದೂಕುಗಳು, ಫಿರಂಗಿ ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ನಾವು ಒಳಹೋದ ಕೂಡಲೇ ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಮೊದಲು ಫಿರಂಗಿ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬರೋಣವೆಂದು ಹೊರಟೆವು. ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗಿರುವ ಆ ಫಿರಂಗಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹೋಗಲ್ಲ. ಗೊತ್ತಿದ್ದವರು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ಉಳ್ಳವರು ಮಾತ್ರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಡೆ ಹೋಗುವಾಗ ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಿದ ನಾಯಿ ತನ್ನ ತಲೆ ಹೊರಹಾಕಿ ನಮ್ಮತ್ತ ನೋಡಿ ಈ ಕೋಟೆ ಆವರಣಕ್ಕೆಲ್ಲ ತಾನೆ ರಾಜ ಅನ್ನೋ ತರ ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿ ಬೊಗಳುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊರಗೆ ಬಾ ಅಂತ ಕರೆದರೆ ಉಹುಂ! ಆಸಾಮಿ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಉತ್ತರಕುಮಾರನ ಪೌರುಷ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮನೆ ಒಳಗೆ.

ಈ ಗೋಪುರ ನೋಡಲು ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗಬೇಕು. ಅದನ್ನು ದಾಟಿದ ನಂತರ ತಿರುಗು ಗೋಪುರದ ಮೇಲೆ ಈ ಫಿರಂಗಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಫಿರಂಗಿ ನೋಡಲು ಹೋಗುವಾಗಲೇ ಒಂದು ಮನೆ ಎದಿರು ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡುಗಳು ನೋಡಲು ಸಿಕ್ಕವು. ಕೆಳಗಿನ ಫೋಟೋ ನೋಡಿದರೆ ಓದುಗರಿಗೆ ಅನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು ನನಗೆ ಫೋಟೋ ಶೋಕಿ ತುಂಬಾ ಇದೆ ಅಂತ. ಆದರೆ ಇದೆಲ್ಲ ಸಿದ್ದಿಯ ಐಡಿಯಾ. ನಾನು ಚನ್ನಾಗಿ ಪೋಸ್ ಕೊಡ್ತೀನಿ ಅಂತಾನೂ ಅಲ್ಲ, ಅಥವಾ ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಗೂ ಅಲ್ಲ, ಅವರು ಈ ಫಿರಂಗಿ, ಗೋಡೆ, ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡುಗಳ ಜೊತೆ ನನ್ನ ಫೋಟೋ ಹಿಡಿಯುವದು ಕೇವಲ ಓದುಗರಿಗೆ ಮತ್ತು ಫೋಟೋ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಅಳತೆ ಮತ್ತು ಎತ್ತರ ತಿಳಿಯಲಿ ಅಂತ ಮಾತ್ರ. :(

ಕೆಳಗಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವದು ಕೋಟೆಯ ಒಳಗಿರುವ ಸಭಾಂಗಣ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಭೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೆ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಚನೆ ಸೈನಿಕ ನಿಂತು ಕಾವಲು ಕಾಯಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಚನೆ ನನ್ನನ್ನು ತುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು.

ಫಿರಂಗಿ ನೋಡಿ ಬಂದು ಈ ಹಳೆಯ ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿ ಹಾಕಲು ಮಾಡಿದಂತ ದೋಣಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಷ್ಟು ನೋಡೂತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಬಿಸಿಲು ಏರಿದ್ದರಿಂದ ನಮಗೆ ತುಂಬಾ ಆಯಾಸವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಕುಳಿತು ಮತ್ತೆ ಕೋಟೆಯ ಮುಂದಿನ ವೀಕ್ಷಣೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆವು.

ಕೋಟೆಯ ಒಳಗಿನ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ. ಬಾಗಿಲುಗಳ ಒಳಗೆ ಎರಡು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾದ ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.

ಇದು ಕೋಟೆಯ ಒಳಗಿರುವ ಬಡಿ ತೋಪ ಬುರ್ಜ್. ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಫಿರಂಗಿ ದೊಡ್ಡ ತಿರುಗು ಗೋಪುರದ ಮೇಲಿದೆ. ಫಿರಂಗಿ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡದಾದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಬಡಿ ತೋಪ ಬುರ್ಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಬಡಿ ತೋಪ ಬುರ್ಜ್ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ತೆಗೆದ ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷದ ಚಿತ್ರ.

ಬೀದರ್ ಅರಮನೆಯ ಗೋಡೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಗಿರುವ ಚಿತ್ರ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಕೇವಲ ಬಿದ್ದಿರುವ ಗೋಡೆಯ ಚಿತ್ರ ಹಾಕಿದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಅದರ ಗಾತ್ರದ ಕುರಿತು ತಿಳಿತಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನನ್ನು ಅದರ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಗೋಡೆ ಅಳತೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಅರಮನೆ ಅವಶೇಷದ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿತ್ರ.

ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಲಾನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಹಳೆಯ ಅರಮನೆಯ ತರ್ಕಶ್ ಮಹಲನ   ಮುರಿದ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಇಂಡೋ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ರಚನೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಮಹಲ್ನ ಮುಖ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ಟರ್ಕಿಷ್ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಮಹಲ್ ಒಳಗೆ ಮೊಘಲ್ ಶೈಲಿಯಂತಹ ಮಹಡಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೀವು ನೋಡಬಹುದು. ಕೋಟೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಕೂಡ ಕೋಟೆಯ ಉತ್ತಮ ನೋಟವಿದೆ. ೧೪೩೨ ರಲ್ಲಿ ಬಹಾಮನಿ ಅರಸರು ಈ ತರ್ಕಶ್ ಮಹಲ್ ಅನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ಬಹಾಮನಿ ಮತ್ತು ಬರಿದ್ ಸಮಯದ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಮಹಲ್ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕೆತ್ತಿದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ರಾಜಮನೆತನದ ಅತಿಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಲ್ತಾನರ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಈ ತರ್ಕಶ್ ಮಹಲ್ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದಿರುವ ಅದರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆಗಿನ ವೈಭವವನ್ನು ನೀವು ಊಹಿಸಬಹುದು.
ತರ್ಕಶ್ ಮಹಲಿನ ಮುಖಭಾಗದ ಬಲಬದಿಗೆ ನಾವು ಸೋಲಾ ಕಂಬ ಮಸ್ಜಿದ್ ನೋಡಬಹುದು. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಈ ಮಸೀದಿಯು ಹದಿನಾರು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೪ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತುಘಲಕ್ ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾದ ಮಸೀದಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಸುಲ್ತಾನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಜನಾನ ಮಸ್ಜಿದ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೀದರ್ ಕೋಟೆ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕ ರಂಗೀನ್ ಮಹಲ್. ಇದು ಗುಂಬಜ್ ಬಾಗಿಲ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ಆರು-ಬೇ ಹಾಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಆಯತಾಕಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮರದ ಕಾಲಮ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಕಾಲಮ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಆವರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಹಲ್ ನ ಒಳಗೆ, ಒಳಕೊಠಡಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಿದೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಹುವರ್ಣದ ಟೈಲ್ವರ್ಕ್ನ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರವೇಶ ಕಮಾನುಗಳ ಮೇಲೆ, ಖುರಾನ್ ನ  ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.

ಕೋಟೆ ಹೊರ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಕೋಟೆಯ ತಿರುಗು ಗೋಪುರ.

ಇಷ್ಟೋತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಬೀದರ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಗುರುತನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಹಳೆಯ ಬರೀದ್ ಶಾಹಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೋಟೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ಔರಂಗಜೇಬನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಂದುಕೊಂಡನು. ಆದಿಲ್ಶಾಹಿಗಳನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕುವದು ಸುಲಭವಲ್ಲ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ಅವನು ೧೬೫೭ ರಲ್ಲಿ ಬೀದರ್ ಕೋಟೆಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದನು. ಆಗ ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಸಾವಿರ ಸೈನ್ಯವಿತ್ತು. ಔರಂಗಜೇಬನ ಸೈನ್ಯವು ಸೈನಿಕರು, ಫಿರಂಗಿ (ತೋಪು), ಬಂದೂಕು, ಯುದ್ಧದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ಕಮಾಂಡರ್ ಸಿದ್ದಿ ಮಾರ್ಜನ್ ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದದ್ದು ಕೇವಲ ಐದು ಸಾವಿರ ಸೈನ್ಯ ಮಾತ್ರ. ಆದರೂ ಕೂಡ ಕೋಟೆಯ ಎರಡು ಕಂದಕ ಹಾಗೂ ಭದ್ರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಔರಂಗಜೇಬ್ ಬೀದರ್ ಕೋಟೆ ಭೇದಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಸಫಲನಾದನು, ನಂತರ ಅವನು ರಾಕೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದನು. ಔರಂಗಜೇಬ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ರಾಕೆಟ್ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ರಾಕೆಟ್ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮದ್ದಿನ ಪುಡಿ ಶೇಖರಣಾ ಕೊಠಡಿಗೆ ತಗಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಿ ಮಾರ್ಜನ್ ತೀವ್ರವವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡನು. ಸುಮಾರು  ೨೭ ದಿನಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆಯ ನಂತರ ಬೀದರ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೊಘಲರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದಾದ ನಂತರ ಬೀದರ್ ತನ್ನ ವೈಭವವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂದೆ ಪಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ೧೭೨೪ ರಲ್ಲಿ ಹೈದೆರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮನಾದ ಆಸಿಫ್ ಜಾಹಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರ ಬೀದರ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಾಯಿತು.
ಅಂತೂ ಇಂತೂ ನಮ್ಮ ಬೀದರ್ ಕೋಟೆಯ ದರ್ಶನ ಚೆನ್ನಾಗೆ ಆಯಿತು. ಬಿಸಿಲಿನ ಬೇಗೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಸ್ತು ಹೊಡೆದಿದ್ದರು ಅಷ್ಟೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೋಡಿದ ಸಮಾಧಾನ ಸಂತೋಷವಿತ್ತು. ಆ ದಿನದ ಪ್ರವಾಸ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಸಿ ಮರಳಿ ರೂಮ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಗುರುದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಹೋದೆವು.
.........